ChocoladebloG

Kan dekolonisatie plaatsvinden via cacao? Hoe lang duurt het voor een gewas inheems is, blijft een gewas dat door de kolonisator is geïmporteerd altijd een onderdrukkende factor? En dan de chocoladereep, is dat niet bij uitstek een koloniaal product?  In Juli 2018 schreef ik voor het eerst over cacao uit Indonesië. Ik was toen verbaasd een reep te hebben gevonden die in het land zelf was gemaakt door een heus Indonesisch merk. De geschiedenis van cacao in Indonesië is een lang verhaal en bij uitstek een koloniaal verhaal. De cacaoproductie was compleet gericht op de industrie in het noordelijk halfrond. In de jaren tachtig van de twintigste eeuw met het verschijnen van de eerste single origin repen van de Franse firma Bonnat krijgt cacao uit Indonesië voor het eerst internationale erkenning als kwaliteitsproduct. Vaak gaat het dan om cacao met het karakteristieke rookaroma, veroorzaakt door het drogen van de bonen boven een houtvuur. Met het ontstaan van de craft chocolate- bewegin...

Binnen vijf jaar heeft de Thaise bean-to-bar beweging zich ontwikkeld van toeristenwaar tot een internationale speler met aanzien. De cacaoplant, die zich als bijeffect van het kolonialisme over de gehele globus heeft verspreid, is gedurende de laatste decennia in veel gastlanden nogal afwisselend gewaardeerd. Afhankelijk van de toegang tot de wereldmarkt en de geproduceerde hoeveelheden werd het product cacao gezien als een stabiel exportproduct (Indonesië) dat het land deviezen opleverde, maar vaak ook werd de Theobroma als een zinloze exoot gezien, de nalatenschap van een duister verleden (Vietnam). Dit gebrek aan waardering is niet vreemd, cacao is een luxe product en chocolade al helemaal. Daarbij komt, cacao heeft nergens buiten zijn oorsprongsgebied (Zuid Amerika) een vaste plaats in de voedselcultuur van een land weten te veroveren (behalve op de Filipijnen).  Maar nu zien we dus een opleving van de waardering van cacao in vooral Aziatische landen. De bean-to-bar beweging ...

Waartoe zijn wij hier op aard'?  Deze vraag, afkomstig uit een oude catechismus, schiet mij te binnen als ik twee repen van Soma Chocolate  proef. In het antieke boekje met katholieke leerstellingen krijgt de vraag als antwoord: "Om hier en in het hiernamaals gelukkig te zijn." Mijn antwoord zou nu zijn: "Om deze chocolade te mogen proeven."  Zo goed heb ik het maar zelden geproefd.  Ok, de "Porcelana, Venezuela, 70%" reep is gemaakt van de zeldzame Porcelana cacao, een Criollo soort die zo heet omdat de cacaobonen voor fermentatie wit van kleur zijn. Criollo is zeldzaam, Porcalana nog zeldzamer en dan nog uit Venezuela... zie er maar aan te komen.  Maar de zeldzaamheid is niet het punt. De smaak is waar alles uiteindelijk om draait.  Ik proef hier supermilde, maar intense smaken als vijgen en honing, maar ook ahorn en karamel, die zich echter pas na een seconde of twee, drie openbaren. Dat is het moment waarop deze reep begint te smelten op mijn tong ...

Ik bezocht Wouter de Niet (38) in het Groningse plaatsje Haren, waar hij de stone-grinders in zijn woonkamer heeft staan. Hoe dat is gekomen? Wel, eigenlijk had hij zich voorgenomen de coronatijd zinvol te besteden en iets nieuws te leren. Maar ja, de corona ging voorbij zonder dat hij aan het leren van nieuwe vaardigheden was toe gekomen. Na de corona vond hij wel de tijd om te mediteren over de vraag: wat zou ik met mijn handen willen maken?  Het antwoord: chocolade    Nu heeft hij zijn eigen merk:  Broq Chocolate . Hij begon in 2023 met produceren en zoals hij er nu in staat gaat dat door tot ver na zijn pensionering.  Voor Wouter is chocolade maken ook een vorm van zelfbestemming. Niet dat hij perse op de voorgrond wil staan, nee die plek is juist voor de chocolade bestemd. Maar binnen zijn eigen bedrijf hoeft hij geen concessies te doen, daar hecht hij grote waarde aan. Hij wil eerlijke chocolade maken, chocolade waar geen kinderen zich voor in de hand...

Het is meestal een bijeffect van verantwoord eten: voor je het weet steun je er een goed doel mee. Meer nog dan bij koffie of thee is het in de chocoladebranche een eigen subcategorie geworden. De goededoelenreep, je komt ze echt overal tegen en daar zijn redenen voor.  Biodiversiteit, vrouwenrechten, armoedebestrijding, regeneratieve bosbouw, vredesprojecten en drugsbestrijding, het schijnt allemaal te kunnen met cacao. Niet omdat de consument erom vraagt, maar omdat de plant zich ervoor leent.  De gebieden waar de cacao groeit zijn helaas ook de gebieden waar veel problemen zijn. Problemen die vaak met een stabiel inkomen verholpen kunnen worden. Daarnaast is de theobroma cacao een gewas dat graag in de schaduw groeit van grotere bomen, meermaals per jaar geoogst kan worden en, naar de meer recente inzichten, ook prima aangeplant kan worden zonder het omliggende tropische regenwoud te vernietigen.  Wat veel van die goededoelenrepen gemeen hebben is de collectiviteit en ...

Een week na Chocoa 2026, waarover moet ik berichten?  Het is werkelijk te veel om op te noemen en het was ook ondoenlijk alles bij te wonen. Toch wil ik een klein overzicht geven van wat mij het meest is bijgebleven of is opgevallen tijdens dit prachtige chocoladefeest. Erg fijn was het begin, de zogenaamde farmers day , waarin rondetafelgesprekken thema's naar boven brachten als: hoe kan Nederland bijdragen aan de toekomst van Cacao in Ghana? Met zo'n vraag kom je op onderwerpen als financiering en klimaatverandering, technologie en toegang tot de markt. Het mooie was dat de vertegenwoordigers uit cocaproducerende landen de praktische problemen heel concreet wisten te maken.  Op de tweede dag heb ik me vooral op het financiële verhaal geconcentreerd en ben hier weer eens flink wakker geschud. Vanuit mijn gemakzuchtige positie in Europa heb je toch geen idee over rentetarieven aan de andere kant van de wereld. Wie kan er nog investeren als je 36% rente moet betalen. Verder vie...

Aan de vooravond van  Chocoa 2026  draai ik de vraag maar eens om. Ik ga niet iets zeggen wat over de chocolade die we eten, maar de vraag: wat zegt de chocolade die wij eten over ons?  Op een enkele gezondheidsfreak na, eten we chocolade omdat we het lekker vinden. De meeste chocolade is extreem zoet, aangevuld met vet en van slechte kwaliteit. Wie niet onder een steen geleefd heeft weet ook van kinderarbeid, armoede en ontbossing. Toch staat chocolade voor luxe, verwennerij en een klein geluksmomentje of beloning voor jezelf. Hoe krijgen we de discrepantie tussen ons beeld van chocolade en de alom bekende realiteit, verwerk in ons brein. Kortom: hoe maken we er chocolade van? Een stuk chocolade is niets anders dan cognitieve dissonantie in een mooie verpakking. We weten het allemaal, er worden kinderen uitgebuit en toch grijpen we als beloning voor ons zelf die chocoladereep bij het pompstation, want we hadden zo'n zware dag.   In een markt waarin de lasten (produc...

Als zelfs het achtuur-journaal aandacht besteedt aan de opkomst van chocolatiers in ons land, moet er wel iets aan de hand zijn.  Ik was heel blij in dit item de opmerking te horen dat "de klant bereid is wat meer te betalen, maar dan wel een goed stuk chocolade wil krijgen". Helaas hield de journalist het daarna voor gezien en vroeg niet door over wat dan goede chocolade is? Hij stond in een franchise Callebaut etablissement en dat is niet echt de plaats waar je een onafhankelijk antwoord hoeft te verwachten. Maar toch had ik iets meer diepgang verwacht, iets over de markt, prijsontwikkeling en de ontwikkeling van cacaovervangers. Een gemiste kans dus.  Er is de laatste jaren namelijk flink wat gesleuteld in allerlei laboratoria en keukens aan alternatieven voor cacao. En die vinden nu, door misoogsten, prijsstijging en allerlei misstanden in de cacaoketen hun weg naar de consument. Zeker in Amerika en het VK staat nu al op heel wat verpakkingen van  candy bars  "Ch...

De reep die ik proef is geweldig, hij ruikt naar cupuaçu. Voor wie dat niet kent, denk aan de geur van natte potgrond met een heerlijk, zoet melassearoma, zwarte thee en karamel. Toch is mijn reep een echte 70% chocoladereep, die heerlijk op mijn tong smelt, een licht alcoholische smaak heeft en waarin verpletterend veel zoets te vinden is. Zoet als karamel met net dat beetje scherpe bitter van op het randje van verbranding. Verder zitten er ook florale aroma's in deze reep en de geur van grassen. Terwijl ik dit schrijf geniet ik al minutenlang van de stevige nasmaak. Ik heb deze reep gekocht op het EuroBean festival, hij heet: Chocolates Sero , Guatemala, Finca Agua Blanca 70%.  Ok, de smaak overtuigt me, maar  wat kan ik vinden over deze repen? Ik klik wat door op de site van SERO en vind Finca Agua Blanca . Fijn een plaats te kunnen bepalen, maar woorden als familiebedrijf en agroforestery zijn niet erg specifiek. Ik krijg geen naam genoemd en geen gezicht te zien. Ook de m...

Afgelopen maart schreef ik al eens over Heinde & Verre  met "Als je wint, heb je vrienden" als citaat:. Onze Rotterdamse chocolademakers hadden toen net "The Golden Bean" van de Academy of Chocolate  gewonnen en aan belangstelling was geen gebrek. Een half jaar later lijkt er maar geen einde te komen aan het succes van deze mannen. Jan-Willem en Ewald weten niet alleen klanten te verleiden hun product te kopen, belangrijker nog, de klanten blijven terugkomen. Wat er achter de glitter en glamour van het succes zit, daar zijn ze zelf nog steeds niet over uit. Maar tijdens mijn bezoek aan de fabriek afgelopen week, bleek wel dat ze haast geen tijd hebben om die vraag te beantwoorden, er moet geproduceerd worden.  De twee heren werken allang niet meer alleen: boven is er hulp bij het etiketteren en beneden in de productie zijn er zelfs twee mensen extra aangetrokken. Eigenlijk is Heinde & Verre een toonbeeld van hoe de  craft chocolate- beweging in Nederland vol...

Genot is geen wedstrijd en er zal dan ook nooit een winnaar of verliezer zijn, maar smaakvergelijkingen hebben wel een doel: je voorkeuren leren kennen en benoemen.  Mijn chocoholic hart gaat sneller slaan als ik twee repen van dezelfde origin vind, gemaakt door twee verschillende makers. Zo'n treffer biedt mij de mogelijkheid tot het fine tunen van mijn proefvaardigheden en de mogelijkheid  de keuzes van de verschillende makers te begrijpen. Dat daarbij dan een persoonlijke voorkeur naar voren komt is eigenlijk oninteressant. Uitgangspunt voor dit blog zijn twee repen die ik op het European Festival vond, beiden met Tanzania als origine. Iedere choconist heeft wel van Kokoa Kamili gehoord en ook hier op ChocoladebloG staat dit collectief vaker vermeld, maar bij deze repen moet ik wat meer uitleggen. Kokoa Kamili is een grote organisatie die centrale fermentatie verzorgt voor kleine boeren. Er bestaat wel de mogelijkheid kleine hoeveelheden hun eigen fermentatie te geven en d...

Het is zover:  Kin & Co. Chocolate  heeft afgelopen vrijdag officieel zijn deuren geopend.  Als een luis in de pels van de grote industriëlen is Kin & Co. letterlijk gevestigd in de schaduw van de Olam chocoladefabriek in Zaandijk. Hemelsbreed liggen beide nog geen 200 meter uit elkaar, toch zal niet iedereen zich realiseren wat het grote verschil is tussen het kleine craft-chocolate gebouwtje en de imposante, industriële chocoladefabriek. Maar eerst een stukje voorgeschiedenis. Wie wel eens heeft rondgedwaald door Zaandijk, is er vast wel eens langs gelopen. Net naast "de Zaansche Molen", voor de brug naar de Zaanse Schans, is het prachtige winkeltje van Ingmar en Kinito gevestigd: " Smells like Chocolate ". Hoe schattig en idyllisch deze plek ook is, echt geschikt om er chocolate te maken is dit beperkte gebouwtje niet. Tijden lang is er met de ruimte geworsteld, want zelf chocolade maken dat is wat dit stel wilde doen en waar craft-chocolate over gaat. Cr...

Is chocolade een slow-food ? Je zou het kunnen denken, bijvoorbeeld vanwege de soms dagenlange processen die nodig zijn om van een cacaovrucht bruikbare cacaobonen te maken. Of anders wel vanwege de enorme hoeveel arbeid, wederom dagen lang, die nodig is om van die cacaobonen een reep te maken. Maar voor mij is dat niet overtuigend genoeg. Niet de weg er naar toe, maar juist het eindproduct maakt voor mij chocolade tot een slow-food . Een goede reep chocolade bezit namelijk de wonderbaarlijke eigenschappen om ons tot rust te brengen.  Elsa Cuny maakt bean-to-bar chocolade in Beersel iets ten zuiden van Brussel. Haar repen heten simpelweg:  Elsa Wanneer ik haar "een van de nieuwere generatie chocolademakers" noem, zou ik daarmee haar leermeester Mario Vandeneende direct tot de oude garde verwijzen en dat klinkt wel erg respectloos. Maar toch is er een verschil tussen de chocolademakers die de laatste vijf à zes jaar begonnen zijn en zij die tien of vijftien jaar geleden begon...